je bent hier:
NIEUWS NIEUWSARCHIEF
EFAM, evidence based eerste hulp
Wie verantwoord zijn beroep wil uitoefenen, steunt zich op evidence based medicine en evidence based practice. Een aantal verpleegkundige zorgen zijn wetenschappelijk onderzocht.

Maar wat met de dagelijkse kleine zorgen, met eerste hulp, het ontsmetten van huis-, tuin- en keukenwondjes of het verzorgen van een kneuzing die later zal uitgroeien tot een blauwe plek?

Binnen diverse organisaties, en ook binnen Europa, blijken nogal wat verschillen te bestaan in eerste hulpcursussen en -technieken. Onder impuls van Rode Kruis-Vlaanderen en met Europese subsidies werden courante eerste hulptechnieken doorgelicht en getoetst op hun bewezen effect. Dat gebeurde door een groep experten uit 9 Europese landen, waaronder urgentieartsen en spoedverpleegkundigen, opleidingsverantwoordelijken en vertegenwoordigers van WHO, ERC en het internationale Rode Kruis (en dus ook ondergetekende).

Een probleem was dat weinig echt wetenschappelijke studies uitgevoerd zijn voor banale eerste hulp buiten het ziekenhuis. Niet over alle zorgen waren gegevens te vinden. Wat bereikbaar was, staat nu in het EFAM of European First Aid Manual.

Die referentie is beschikbaar voor alle organisaties die eerste hulpcursussen inrichten en handboeken opstellen. Rode Kruis-Vlaanderen stelde op 14.09 in Oostende zijn hernieuwde cursussen voor, waarvan de basis berust op EFAM. Eén van de meest in het oog springende veranderingen is dat het ontsmetten van wondjes vervangen wordt door spoelen met (kraan)water. Dat geeft weinig of geen infecties en is minder irriterend voor de wondbodem dan sommige ontsmettingsmiddelen. Voor de verpleegkunde is dat niet verwonderlijk, gezien de evolutie naar het spoelen van chronische wonden; maar voor eerste hulporganisaties, die sinds 120 jaar aan het publiek leren een wonde te ontsmetten, is die stap niet vanzelfsprekend.

EFAM geeft verder richtlijnen voor bloedingen, brandwonden, breuken en kneuzingen, hoofd- en wervelletsels en vergiftigingen. Maar ook enkele vuistregels voor veiligheid en psychologische steun aan het slachtoffer komen aan bod. De Europese Reanimatieraad (ERC) heeft de reanimatie reeds onderzocht en regelmatig geactualiseerd. EFAM deed dat werk niet opnieuw maar neemt de ERC-richtlijnen integraal over. Voor de reanimatie verandert er dus niets, de normen van 2005 blijven volledig geldig.

Eerste hulprichtlijnen zijn interessant voor verpleegkundigen die les geven, maar ook in de eigen woon- en leefsituatie. We zullen daarom in een volgende uitgave de richtlijnen verder overlopen.

Er blijft onderzoek te doen, en eerste hulp is niet steeds spectaculair of gespecialiseerd. Maar ook in deze sector kan wetenschappelijk onderbouwen van de technieken bijdragen tot een vlotte genezing en een beter comfort van de patiënt.

 

Auteur: Marc Van Bouwelen - Verpleegk. BBT I.Z.-Spoed, docent
Bron: Nieuwseditie NVKVV, oktober 2007

 

Geef uw Gebruikersnaam en Paswoord.
Gebruikersnaam
Paswoord
Blijf ingelogd
Paswoord vergeten?