je bent hier:
STUDENTEN INFORMATIE
Acht sollicitatietips
Op jacht naar de baan van je leven

Hoe krijg jij de baan van je leven? Bij solliciteren komt heel wat kijken. Surfen op banensites, toepassen van de STAR-methode, het analyseren van je persoonlijkheid en vooral niet te vergeten: netwerken. Carrière geeft een paar van haar beste sollicitatietips en -trucs.

Als sollicitant kun je veel zelf doen om de kans op succes van je sollicitatie te vergroten. Een goede voorbereiding is het halve werk.

1. Zoek op internet

Veel vacatures verschijnen vaak niet eens meer in de dagbladen of in interne vacaturekranten, maar alleen op internet. Internet is dé plek voor het aanbieden en het zoeken van banen. Er zijn tal van 'jobsites', maar ook op de websites van zorgorganisaties tref je vacatures. Meestal kun je solliciteren via een elektronisch sollicitatieformulier dat aan de advertentie hangt of kun je je sollicitatiebrief en cv mailen.
Wordt er speciaal gevraagd om een sollicitatieformulier in te vullen, houd je dan aan dat verzoek en stuur niet alsnog een mailtje. De formulieren zijn voor veel werkgevers praktisch en gemakkelijk te verwerken; het zijn een soort beknopte cv’s waarin je ook je motivatie kort en krachtig formuleert.

Een mailtje sturen kan als daarnaar wordt gevraagd. Het is gangbaar om je brief kort te houden: een A-4’tje is voor digitale én gewone sollicitatiebrieven het maximum. Je sollicitatiebrief kun je het beste in de mail typen en je cv bijvoegen als bijlage/attachment. In de onderwerpsregel zet je de naam of het nummer van de vacature. Let, net als bij ‘gewone’ sollicitaties, goed op spelfouten en je taalgebruik. Bij Tip 4 krijg je meer richtlijnen voor het schrijven van een goede brief.

Er zijn veel banensites waar je je (gratis of tegen betaling) kunt inschrijven om je via e-mail op de hoogte te laten houden van geschikte vacatures. Op grote banensites kun je vaak zoeken op verschillende branches; de gezondheidszorg is ruim vertegenwoordigd. Je kunt ook op Google zoeken naar vacatures in de zorg. Kijk goed of de vacature nog recent is: soms is er een online blijven staan, terwijl de baan al vergeven is.

Tot slot kun je op een aantal banensites je cv achterlaten, in de hoop dat je nieuwe werkgever jou benadert. Uit Amerikaans onderzoek blijkt echter dat dit niet erg succesvol is: werkgevers gaan liever niet zelf op zoek naar iemand, maar wachten af wie er speciaal op hún vacature reageert.

 2. Ga eens netwerken

Vacatures worden steeds vaker vervuld door mensen die een open sollicitatiebrief hebben gestuurd of die zelf gebeld hebben voor een persoonlijk gesprek. Dit betekent dat netwerken een belangrijk onderdeel is geworden van het sollicitatieproces. Als verpleegkundigen dat horen, is de eerste reactie vaak: ‘Dat is niets voor mij, mezelf verkopen.’ Maar door te netwerken gebruik je bestaande of nieuwe contacten om informatie over werk en organisaties te krijgen. Je oriënteert je of een bepaalde functie wat voor jou zou kunnen zijn, bij voorkeur door een persoonlijk gesprek op de werkplek. Zo kun je nagaan of het beeld dat je van een baan hebt wel klopt. Je maakt jezelf met zo'n gesprek ook bekend en vergroot je kans op een baan.

Een goede openingszin voor een netwerkgesprek is: ’Ik heb via … begrepen dat u veel ervaring heeft als stomaverpleegkundige. Ik denk dat u een interessante functie heeft, en ik zou er graag wat meer over willen weten. Zou ik een halfuurtje van uw tijd mogen om wat vragen te stellen?’ Stel jezelf tijdens zo'n telefoongesprek wel eerst voor. Bijvoorbeeld: ‘Mijn naam is…en ik werk momenteel als verpleegkundige op de afdeling huidziekten in ziekenhuis Z. Ik doe dit werk nu vijf jaar en ik ben toe aan iets nieuws. Daarom ben ik me nu aan het oriënteren op de arbeidsmarkt.’ Benadruk dat je niet verwacht dat je een baan aangeboden krijgt, maar dat je alleen wat informatie wilt in een persoonlijk gesprek op de werkplek. De informatie die je vergaart in zo’n gesprek kun je later goed gebruiken in een gerichte sollicitatiebrief.

3. Zorg dat je een goed beeld krijgt van de functie en van jezelf

In wervingsadvertenties staat vaak een goede omschrijving van de organisatie en de functie.
Probeer eruit op te maken hoe de sfeer op de werkplek is en hoe je werkdag zal verlopen. Wat voor een soort organisatie is het? Kom je zelfstandig of in een team te werken? In welke mate heb je contacten met andere verpleegkundigen, artsen of externen? Is de werkdruk hoog en kun je je blijven ontwikkelen in de functie? De meeste organisaties hebben een website, waar je veel informatie vandaan kunt halen.
Kijk vervolgens naar de functie-eisen: de benodigde opleiding, de gevraagde vaardigheden en persoonlijke eigenschappen. Bedenk voor jezelf aan welke eisen je voldoet en denk na over compensatie voor de eisen waaraan je niet (helemaal) voldoet. Bijvoorbeeld: hoe goed kun je overweg met computers; hoe gaat het maken van dossiers en rapporten je af; ben je goed in organiseren; werk je oplossingsgericht? Schrijf zowel je zwakke als sterke kanten op. Dit overzicht geeft je de belangrijkste ‘verkooppunten’ en vormt de basis voor je sollicitatiebrief. Als je vragen hebt over de functie, bel dan met de contactpersoon die in elke vacature staat genoemd.

Tot slot helpt een goed inzicht in jezelf de sollicitatie tot een succesvol einde te brengen. Maak een overzicht van sterke en zwakke kanten van je persoonlijkheid. Ben je introvert of extravert? Geduldig of ongeduldig? Actief of passief? Snel of traag? Vraag ook eens aan vrienden, familie of collega's hoe je overkomt. Rustig of nerveus, bescheiden of een tikje arrogant, warm of afstandelijk? Het helpt je allemaal om te bepalen of de baan geschikt voor je is en om je zekerder te voelen tijdens het sollicitatiegesprek.

4. Zo schrijf je een succesvolle sollicitatiebrief en cv

Een goede sollicitatiebrief bevat twee belangrijke onderdelen: je motivatie en je geschiktheid. Begin daarom met een beschrijving van wat jou zo interessant lijkt aan de functie en wat je aanspreekt in de organisatie. Benoem daarna je geschiktheid voor de functie. Laat in je brief zien dat je beschikt over de juiste (werk)ervaring en persoonlijke eigenschappen om de functie te kunnen vervullen. Maak dat zo concreet mogelijk, eventueel met een voorbeeld uit je huidige werkpraktijk.

Een sollicitatiebrief is getypt en niet langer dan één A-4. Schrijf de brief in je eigen woorden zodat hij een persoonlijke toon krijgt. Natuurlijk zonder typefouten en met een verzorgde lay-out. Laat je brief door iemand anders lezen voor je 'm verstuurt. Stuur met je sollicitatiebrief/mail altijd een cv mee als bijlage. Dit is een schematisch overzicht van je levensloop waarin de werkgever in een oogopslag kan zien wat je ervaringen zijn. Bovenaan staan je persoonlijke gegevens. Dan volgt een overzicht van gevolgde opleidingen en cursussen met data en of je al dan niet een diploma hebt behaald. Daarna volgt schematisch je werkervaring. Noem de naam van de organisatie waar je hebt gewerkt, welke functie je bekleedde van wanneer tot wanneer, en beschrijf kort je taken. Je kunt eindigen met eventuele andere relevante ervaringen, zoals nevenfuncties, bezit van een rijbewijs of ervaring met software. Je kunt kiezen voor een chronologische cv (begint met je eerste opleiding en werkervaring) of een a-chronologische (begint met je meest recente opleiding en werkervaring). Besteed veel aandacht aan de lay-out en zorg dat je cv niet langer is dan twee A-4’tjes.

5. Deze vragen kun je verwachten

De werkgever wil in een sollicitatiegesprek te weten komen of jij als sollicitant gemotiveerd bent voor de functie, en of je over de juiste opleiding, werkervaring en vaardigheden beschikt. Enkele veelgestelde vragen in een sollicitatiegesprek:

Waarom spreekt deze functie u aan?
Deze vraag heeft betrekking op jouw motivatie. Bedenk hierbij dat een werkgever niet wil horen dat je eigenlijk geen onregelmatige werktijden meer wilt, of dat je minder reistijd wilt om naar je werk te komen (negatieve motivatie). Maar vertel juist wat je aantrekkelijk en interessant vindt aan de functie. Dat bepaalde taken je goed liggen. Dat je in een team wilt werken of juist solistisch wilt functioneren. Dat je voorkeur uitgaat naar een perifeer of academisch ziekenhuis. En vertel er ook bij waarom.

Wat maakt u geschikt voor deze functie (waarom moeten wij u nemen)?
Laat aan de hand van voorbeelden uit je eigen werkpraktijk zien dat je beschikt over de gevraagde vaardigheden om het werk goed te kunnen.
(Zie ook de STAR-methode bij Tip vijf.)

Kunt u een paar sterke en minder sterke kanten van uzelf weergeven?
Zorg dat je sterke kanten overeen komen met de gevraagde functie-eisen en dat je minder sterke kanten niet zo relevant zijn voor de functie. Of probeer ze een positieve wending te geven. Vertel bijvoorbeeld als het om een functie in teamverband gaat: ‘Ik ben niet iemand om helemaal alleen te werken, dat vind ik saai. Ik ben meer iemand voor een team.’

6. Bereid je erop voor: de STAR-methode

‘Ik voelde me net een uitgeknepen citroen’. 'De leidinggevende bleef maar doorvragen’, vertellen sommigen na een sollicitatiegesprek. Ze zijn dan het ‘slachtoffer’ geweest van de STAR-methode.
De STAR-methode is een gesprekstechniek die vast moet stellen of een sollicitant voldoet aan de functie-eisen door te vragen hiervan een voorbeeld te geven uit de huidige werkpraktijk of het verleden. STAR staat voor Situatie, Taak, Actie en Resultaat, het zijn de ingrediënten die zo’n praktijkvoorbeeld kunnen bevatten.

Een voorbeeld: als een van de functie-eisen is dat je flexibel moet zijn, zou een vraag in het sollicitatiegesprek kunnen zijn: ‘Heeft u wel eens meegemaakt dat uw leidinggevende belde of u diezelfde dag nog in kon vallen om het rooster rond te krijgen?’ Het is nu de bedoeling dat je als sollicitant een situatie uit het verleden beschrijft. Bijvoorbeeld: ‘Ik werk nu als verpleegkundige (Taak) op de afdeling Heelkunde en werd vorige maand nog gebeld door mijn leidinggevende of ik dezelfde morgen kon komen omdat veel van mijn collega’s onverwacht geveld waren door de griep (Situatie).’

Een volgende vraag kan zijn: Hoe heeft u hierop gereageerd (Actie) en wat was het Resultaat?
Een mogelijk antwoord kan zijn: ‘Ik had die dag geen andere verplichtingen, dus ik heb mijn vriend gebeld dat ik ’s avonds niet thuis zou eten en ben naar het werk gegaan. Ik vind het prima om af en toe onverwacht bij te springen, maar ik hoor het natuurlijk liever zo vroeg mogelijk. Het Resultaat was dat die dag de afdeling goed kon draaien en dat geeft mij toch een goed gevoel.’

Aan de hand van dit voorbeeld heeft de sollicitant ‘bewezen’ flexibel te zijn. Dergelijke voorbeelden kun je van tevoren uitwerken voor alle functie-eisen zodat je in het gesprek daarop kunt teruggrijpen. Je kunt ook na vraag één meteen zelf het hele verhaal vertellen. Het resultaat is dat je als sollicitant achteraf minder een ‘citroengevoel’ hebt en dat de selecteur niet het gevoel heeft er alles ‘uit te moeten trekken’.

7. Let op je lichaamstaal

Lichaamstaal vertelt veel over wie je bent. Onderuitgezakt op een stoel, zal het je waarschijnlijk niet lukken om iemand te overtuigen van je motivatie. Het eerste wat je toekomstige werkgever ziet, is je gezicht. Hij zal graag een glimlach zien, maar forceer dat niet. Kijk je gesprekspartner wel recht in de ogen, dat geeft een blijk van vertrouwen. Zit recht op je stoel met je rug tegen de leuning. Op het puntje van je stoel zitten geeft al snel de indruk dat je erg gespannen bent. Je armen leg je losjes in je schoot of ontspannen op de leuning van je stoel. Gebruik je handen om je woorden te ondersteunen, maar overdrijf daar niet in. Let liever op de gebarentaal van de ander en stem jouw gebaren daarop af. Kijk je gesprekspartner aan als hij tegen je praat en knik af en toe. Geef aan dat je goed luistert. Heb je een gesprek met meerdere mensen, zorg er dan voor dat je iedereen even lang aankijkt. Pas op voor bewegingen die niet bij het gesprek passen, zoals schuiven met je voeten, met je benen wippen of met je vingers trommelen. Natuurlijk blijf je niet het hele gesprek door in dezelfde houding zitten, maar verzit je af en toe even. Bedenk dat het niet erg is om zenuwachtig te zijn. Iedereen begrijpt dat. Het is juist een teken dat je echt geïnteresseerd bent.

8. Bedenk vragen vóór het sollicitatiegesprek

Bedenk vooraf vragen die je zelf zou willen stellen. Wat wil jij bijvoorbeeld weten over de functie of organisatie? Als je twijfels hebt, schrijf die dan ook op om ze ter sprake te brengen.
Maar je kunt meer doen: ga de dag voor het gesprek op tijd naar bed, leg je spullen klaar, zorg dat je weet waar je moet zijn, hoe je moet rijden en of er parkeergelegenheid is, hoe je er met het openbaar vervoer kunt komen en met wie je het sollicitatiegesprek hebt.

Websites die je op weg kunnen helpen:

Voor openbare arbeidsbemiddeling:
www.vdab.be: Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding
www.bgda.be: de VDAB voor het Brusselse Gewest

Overheidsites:
www.selor.be: selectiebureau van de federale overheid
 
Vacaturesites:
www.jobat.be
www.netonline.be/jobs/
www.megajobs.be
www.vacature.com
www.jobscareer.be
www.careerjet.be
www.infotalia.be
www.belgium.hotjobs.net
www.monster.be
www.stepstone.be 

Voor zelfstandigen:
Het NVKVV beschikt over specifieke documentatie voor zelfstandige verpleegkundigen en vroedvrouwen. Op deze website vind je een aanbod van vacatures, informatie over werk en opleidingen, juridische en actuele informatie. Tevens is er een uitgebreide startersgids op te vragen met conventies, honoraria, omzendbrieven, reglementering in verband met het register en publiciteit, structuur van het RIZIV en een beknopte omschrijving van de opdrachten van de verschillende diensten van het RIZIV.
Verdere informatie is verkrijgbaar bij het NVKVV: administratie@nvkvv.be.

tekst: Edith Tulp, Brenda Kluijver
In: Carrière, mei 2008.

Geef uw Gebruikersnaam en Paswoord.
Gebruikersnaam
Paswoord
Blijf ingelogd
Paswoord vergeten?